Kalb Hayatı

Bu eser, hicr 165-243 yllar arasnda yaam tasavvuf byklerinden el-Muhsib'nin er-Riye li hukkillah adl eserinin tercmesidir. Kalbi ilgilendiren konularn ele alnd en eski almalardan biri kabul edilen esere Kalb Hayat ismi verilmitir. Eserde takv, ver, aldanma, nefsi tanma, riy, ucub, kibir, hased vb. konular derin psikolojik tahliller yaplarak ilenmekte ve amellerin merkezi olan kalb etraflca incelenmektedir. Ayrca eserin ba ksmna mellifin ksa bir hl tercmesi eklenmi, eserlerinden de sz edilmitir. Bir ilmi en gzel ve doru ekilde renmek iin o ilim hakknda erbabnca yazlm eserleri tetkik etmek en isabetli yoldur. phesiz tasavvuf iin de durum byledir. Bu eser de erbab tarafndan kaleme alnm klasik bir eserin tercmesidir. Türkçe Yapılan Çalışmalar 36 el-Muhâsibî'nin Etkileri 37 MÜELLİFİN GİRİŞİ 39 Allah Hakkına Uymak 43 Takvâ ve Mahiyeti 45 Sakınmanın (Hazer) Anlamı 47 Allah'ın Huzuruna Çıkmak İçin Kul Hangi Hazırlıkla İşe Başlar? 47 Takvânın İzahı 50 Verâ'ın Anlamı 51 Kulun Nefsinde Aldanmışlığının Ölçüsü 52 Kulun Bilmesi ve Düşünmesi Gereken İlk Şey 54 Kulun İşlerinde Kendini Hesaba Çekmesi 55 Takvâ İstemede ve Allah İçin Amellere Uymada İnsanların Derece Farkı 64 Günahta Israrı Terk Ettirip Tevbeye Yönelten Şey 68 Allah'ın Tehdidinden Korkmaya Götüren Şey 72 Israrlı Olan Kişinin Israrından Vazgeçmesi 74 Kalbe Ahiret Düşüncesini Hafifleten Şeyler 75 Himmet ve Gayreti Odaklama Yolu 78 Günahta Israrlı Olanların Dereceleri 81 Nefsi Tanımada Kalbin Dikkat Edeceği Hususlar 87 Dikkatli Olmanın Geleceğe Faydası 89 Tedbirli Olunacak Yerler 91 Allah Hakkını Sebep ve Vakitleriyle Bilme 96 Kalbi Hatarât (Dürtü) Anında Allah Hakkına Uymak 98 Tedbirli Olup Fül Anında Nefsi Gemleme 100 Allah Hakkına Uyanların Özellikleri 101 Önce Hangi Farzlardan Başlanmalı 104 Farzların Yerine Getirilmesinde Hangisine Öncelik Verilmeli 110 Yaptığı Ameli İfsat Edecek Yollarla Nafile İbadete Yönelmek 113 Vacibi Terk Etmeden Nafilelerde Korkulacak Hususlar 115 Oruç Konusunda Karşılaşılan Afetler 118 Faziletli İki Şeyden Birini Tercih Etme Yolu 119 Allah'ın Emrettiği İşlerden İkisi Beraber Ortaya Çıktığında Takınılacak Tavır 123 Allah Hakkına Uyanların Dereceleri 126 Günah İşlemede Israrlı Olanların Dereceleri 129 Ölüme Hazırlanma ve Kasr-i Emel 135 Ölümün Verdiği Acı ve Sıkıntıyı Anlama Yolu 139 Birinci Bölüm RİYÂ Riyânın Özelliği ve Mahiyeti 153 Günahkârı Amelinde İhlâslı Olmaya Teşvik Etme 156 Riyâ Konusunda Açıklama 158 Riyâ İki Türlüdür 161 Riyanın Oluşması ve Sebep Olan Durumlar 165 Tenkit Edilme Korkusu ve Başkasının Elindekine Göz Dikme 167 Riyâ, Övülme Arzusu ve Tamahkârlığı Kıran Hususlar 170 Amel, Kıyafet ve Benzeri Şeylerle Yapılan Riyâ 174 Bedenle Yapılan Riyâ 174 Kıyafetle Yapılan Riyâ 175 Sözle Riyâkârlık 177 Amelle Riyâkârlık 177 Riyânın Çeşitleri 177 Riyâya Engel Olan Hususlar 178 Riyâdan Kaçınmanın Yolu 184 Riyâ Duygusunu Bertaraf Etmede İhlâsın Gücü 187 Şeytandan Sakınma Yolu 196 Şeytandan Sakınırken Hata Yapmak 199 Batıl ve Gerçek Arasındaki Fark 200 Riyâ Mertebeleri ve Zamanı 202 Riyânın En Küçüğü ve En Büyüğü 206 Riyâya Neden Olan Kötü Ahlâk ve İzahı 216 Riyâset 216 Övünme (Mübahat) 217 Böbürlenme (Tefahür) 218 Hased 219 Galip Olma Sevdası 220 Nefsinde Mürai Olanın Alâmetleri 221 Müridin, Gizli ve Açık Takınacağı Tavır 222 Kulun, Amel Esnasında ve Amelden Sonra Görülmesine Sevinmesi 223 Riyâ ve Ucbun Tenkidi 229 Kul Hangi İşlerde Kesin İhlâslı Olduğunu Söyleyebilir Hangilerinde Söyleyemez 232 Amele Başlamadan ve Amel Esnasında Niyetin Durumu 233 Kulun Allah Rızâsı İçin Bir Amele Başladıktan Sonra Bu Ameli Arttırmak İstemesi 236 Niyetin Ne Olduğunun İzahı 237 Amelde Niyeti Korumanın Anlamı 239 Allah Rızâsını Gözetmeksizin Bir Amele Başladıktan Sonra Pişman Olan Ne Yapmalı 243 İnsanlar Devam Ettiremez, Dolayısıyla Allah'a Asi Olurlar Endişesiyle Bazı Nafileleri Terk Etme 247 Uyulsun Diye Amelleri Açıktan Yapmak 248 Arkadaşlarını Amele Teşvik Etmek İçin Bir Şeyler Anlatma 251 Gizli Amel Etmek 256 Riyâ Endişesiyle Ameli Terk Etmek 259 Kulun Halkın Sevgisinden Dolayı Sevinmesinin Ölçüsü 264 Bazı Günahlarının Halk Tarafından Bilinmesi Durumunda Üzülmenin Ölçüsü 265 Allah Bilse Bile Günahları Halktan Gizlemek 266 Utanılması Müstahab Olan ve Mekruh Olan Hususlar 267 Kulun Müslümanların Tenkidinden Hoşlanıp Hoşlanmaması 271 Halk Nazarında Kötü Bir Makama Sahip Olmayı İstememe Konusunda Sadıkların Kalb Durumu 275 Kulun Kalbinde Övgü ve Tenkidin Eşit Olması 277 Anne-Babayı Razı Etmek ve Âlimlerin İlminden Yararlanmak İçin Riyakârlık 280 Havf ve Hüzünde Halka Karşı Yapmacık Harekederi Bertaraf Etmek 289 Halk Görünce Allah İçin Huşu'lu Olmanın Alâmetleri 292 İki Arkadaşı Olan Adamın Durumu 293 İkinci Bölüm ARKADAŞLARI TANIMA Kulun Tevbe Kararlılığını Gösterip Sonra Dönmesi 297 İyi Niyet Dışarı Çıkmak 301 Dinî Açıdan Selâmetin Azlığından Endişe Ettiği Arkadaşlarla Buluşmayı Terk Etmeye Yardımcı Olan Şeyler 307 Üçüncü Bölüm NEFSİ TANIMA Nefsin Hevâsından Sakınmak 319 Nefsin Kötü Meyillerini Bilmek 321 Dördüncü Bölüm UCUB Nefsi Tanımanın Neticeleri, Ucbun İzahı ve Amelle Şımarma 331 Din Nedeniyle Ucub 334 Ameli Nefse İzafe Etme 336 Amelle Şımarma (İdlâl) 340 Yanlış Rey ile Ucub 343 İyi Ameller Sebebiyle Oluşan Ucbu Bertaraf Etme 346 Yanlış Reyle Övünmeyi (Ucub) Bertaraf Eden Şeyler 352 Nefis ve Dünya ile Ucub 357 Soy Sebebiyle Övünmek 361 Sayı Çokluğuyla Övünme ^ 367 Mal Sebebiyle Ucub 369 Beşinci Bölüm KİBİR Kibrin Özellikleri ve Çeşideri 375 Kendini Beğenme (Ucub) Olan Kibir 386 Dünya ile Kibirlenmek 395 Kibri Bertaraf Etme ve Kulun Kendini Bilmesi 398 Özellikle İlim ve Amelle Olan Kibir 407 Kul Nefsinin Kibri Gerçekten Terk Ettiğini ve Onu Aldatmadığını Nasıl Bilecek? 413 Kibre Kapılmamak İçin Gösterilmesi Gereken Tevazu 418 Geçen Konunun İzahı 420 Bid'at, Şirk ve Küfür Ehline Karşı Olan Kibrin İzahı 426 Altıncı Bölüm ALDANMA Allah ile Aldanma 431 Avam ve İsyankâr Müslümanların Aldanması 437 Recâ ile Aldanmanın Arasını Ayırma 438 İbadet Ehlinin Aldanması 447 Fıkıhla Aldanma 451 Çok Amel Edenlerin İlmini Bilmekle Aldanma 456 Zikredenlerin ve Kıssa Söyleyenlerin Sözlerini ve Zühdle İlgili Hadisleri Bilmekle Aldanma 462 Diğer Din Mensuplarıyla Tartışma ve Delil Getirmeyle Aldanma 464 İbadet ve Amelle Aldanma 468 Yiyecek ve Giyecekte Verâ' ile Aldanma 472 Uzlete Çekilme ve İnsanlardan Kaçmayla Aldanma 472 Gaza, Hac, Gece İbadeti ve Oruçla Aldanma 475 Takva Peşinde Olan ve Hem İçten Hem Dıştan Nefsini İyi Gözedeyen Kimsenin Aldanması 476 Rıza, Tevekkül ve Kötü Ahlâktan Kaçınma Gibi İşlerde İhlâsla Amel Etme Kararlılığını Gösterme ile Aldanma 478 Kulun Günahlarının Uzun Süre Örtülmesi ve Mühlet Verilmesiyle Aldanması 480 Yedinci Bölüm HASED Hasedin Tarifi, Niteliği ve Haram Olan Hasedle Mubah Olan Hasedin 485 Bizzat Hased Olmamakla Birlikte Hased Sayılan Hususlar 493 Makam Sevgisi ve Liderlik Üzerine Oluşan Hased 495 Kin, Düşmanlık ve Buğzdan Kaynaklanan Hased 496 Dünya Sevgisinden Kaynaklanan Hased 498 Ucubtan Kaynaklanan Hased 499 Kişi Hasedi Bertaraf Ettiğini Ne Zaman Anlayabilir 510 Hased Eylemle Olur Diyenlere Reddiye 511 Hased ve Zülüm 513 Sekizinci Bölüm MÜRİDİN TERBİYESİ VE HİDAYETE ERDİKTEN SONRa FİTNEDEN SAKINDIRILMASI Kulun İçten ve Dıştan Gereğine Uygun Allah Hakkına Uyduktan Sonra Nefsi Hususunda Korkacağı Şeyler 531 KAYNAKÇA 537 KARMA İNDEKS 541 ÖNSÖZ 13 GİRİŞ 17 el-Muhâsibî'nin Hayatı ve Eserleri (165/781-243/857) 17 Hayatı 17 el-Muhâsibî'nin Kelâm İlmindeki Yeri 22 el-Muhâsibî'nin Hadis İlmindeki Yeri 23 el-Muhâsibî ve Dış Tesirler 26 Eserleri 28 A. er-Rİ'aye li Hukûkillah 29 B. Diğer Eserleri 30 el-Muhâsibî ve er-Rİ'aye Üzerinde Yapılan Çalışmalar 34 A. Batıda Yapılan Çalışmalar 34 B. İslam Aleminde Yapılan Çakşmalar 35 a. Arapça Yapılan Çalışmalar 35 b