Türk - Amerikan ilişkileri

Türk-Amerikan ilişkileri, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Türk dış politikasının en önemli dinamiklerinden birisi olmuştur. Osmanlı döneminde başlayan ve bu yıllarda özellikle silah ticareti temelinde gelişen ikili ilişkiler, Cumhuriyet'in ilk yıllarında Mustafa Kemal Atatürk'ün kurduğu yeni devletin eşi benzeri görülmemiş çapta ve hızda reformları ve uluslararası sisteme uyum çabalarının ABD'de uyandırdığı ilgi ve hayranlık sayesinde, 1915 Olayları'nın yarattığı önyargıları aşarak, kısa sürede gelişim sürecine girmiş ve resmi diplomatik ilişkilerin kurulmasıyla birlikte ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkiler de hızla gelişmeye başlamıştır. Ancak elbette Türk-Amerikan müttefikliğinin başlaması, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Sovyet lideri Stalin'in Türkiye'ye yönelik tehdit ve talepleri ardından olmuştur. Missouri Zırhlısı'nın İstanbul'a demirlemesiyle sembolleşen Türk-Amerikan yakınlaşması, kısa sürede Kore Savaşı ve Türkiye'nin NATO üyeliği sayesinde müttefiklik seviyesine ulaşmıştır. 1950'ler, Türk-Amerikan ilişkilerinin “altın yılları” olmuştur. Bu dönemde, SSCB karşısında ABD'nin Türkiye'ye sunduğu askeri, siyasi ve ekonomik destekler, Türkiye'de siyasal seçkinler ve halk nezdinde çok olumlu karşılanırken, Amerikan kültürü de Türkiye'de büyük bir merak ve hayranlık uyandırmıştır. Fakat ne yazık ki, “balayı” olarak nitelendirilebilecek olan 1950'ler sonrasında, ikili ilişkiler hiçbir zaman sorunsuz olmamıştır. 1960'lardan başlayarak Kıbrıs Sorunu ve 1990'lardan itibaren de Kürt Sorunu iki ülke arasındaki ilişkileri en çok geren konular olarak dikkat çekmektedir. Soğuk Savaş dönemi sonrasında Türk-Amerikan ilişkilerini yeni bir temele oturtmak gerektiği herkes tarafından ifade edilen bir gereklilik olmasına karşın, bu konuda henüz net bir vizyon ortaya çıkarılamamıştır. Kimileri, askeri-güvenlik temelli ilişkilerin yeni dönemde de devamını isterken, komünizm tehdidinin yerini köktendinci hareketler ve Ortadoğu ve Avrasya coğrafyasında sıklıkla görülen diktatörlerin alması nedeniyle, Türkiye'nin Müslüman-Türk kimlikleri temelinde ABD'nin bu coğrafyalardaki diğer Müslüman topluluklarla ilişkilerini geliştirmesi için bir tür “model ülke” olarak biçimlendirilmesi fikri de bu dönemde ciddiyetle araştırılmaya başlanmıştır. TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ BÖLÜM I: TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ: MAZİSİ VE GÜNCEL DURUMU Giriş Türk-Amerikan İlişkilerinin Mazisi A-) Ticari İlişkilerin Kurulması B-) Misyonerlik Faaliyetleri C-) Diplomatik İlişkilerin Tesisi 1. Osmanlı’daki Amerikan Diplomatik ve Konsüler Yapılanması 2. ABD’deki Osmanlı Diplomatik ve Konsüler Yapılanması Ç-) Doğu Sorunu ve ABD D-) Cumhuriyet Döneminde ABD ile İlişkiler Soğuk Savaş ve Müttefiklik Dönemi (1945-1991) A-) 1945-1960 Döneminde Müttefiklik İlişkilerinin Başlaması B-) 1950’lerde Başlayan Müttefiklik Modeli C-) 1960’lar ve 1970’lerde Sıklaşan Krizler D-) 1980-1991 Soğuk Savaş Sonrasında Türk-Amerikan İlişkileri (1991-2019) A-) Kronolojik Süreç ve Analiz B-) Soğuk Savaş Sonrası Kurulan Türk-Amerikan Müttefikliğinin Teorik Çerçevesi Öneriler TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNDE 8 BÜYÜK KRİZ Giriş II. Örnek Vakalar 1-) U-2 Krizi: 2-) Johnson Mektubu: 3-) Afyon Sorunu: 4-) 1 Mart Tezkeresi: 5-) Çuval Olayı: 6-) Rahip Brunson Vakası: 7-) PYD/YPG Sorunu: 8-) S-400 ve F-35 Krizi: Sonuç TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNDE YENİ BİR KRİZ HENRI BARKEY VE STEVEN COOK’A GÖRE 2018 TÜRKİYE CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ TÜRKİYE İLE ABD ARASINDA YAŞANAN S-400 KRİZİ HAKKINDA BAZI DÜŞÜNCELER Giriş Türkiye’nin Hava Savunma Sistemi Arayışları S-400 Krizinde Bugüne Nasıl Gelindi? Uzmanlardan Farklı Görüşler S-300 Savunma Sistemine Sahip NATO Ülkeleri Türkiye’nin Önündeki Seçenekler TÜRKİYE’NİN S-400 TERCİHİNİN ANALİZİ: TEKNİK AÇIDAN ÜSTÜN, ANCAK SİYASETEN RİSKLİ AMANDA SLOAT’A GÖRE TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ NASIL KURTARILIR? CFR TÜRKİYE OTURUMU: ‘A LOOK INSIDE TURKEY’ BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ’NDE DÜZENLENEN GLOBAL LİDERLİK FORUMU’NDAN TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNEDAİR İZLENİMLER BÖLÜM II: 2020 ABD BAŞKANLIK SEÇİMLERİ VE TÜRKİYE ABD BAŞKANI DONALD TRUMP’IN AZİL SÜRECİ VE 2020 ABD BAŞKANLIK SEÇİMLERİ Trump azledilecek mi? Giriş Trump’ın Azil Süreci 2020 ABD Başkanlık Seçimleri DONALD TRUMP’IN DÖRT YILLIK BAŞKANLIK PERFORMANSI Giriş Ekonomi Güvenlik Politikası İç Politika Dış Politika Sonuç ABD’DE ‘İLK’LERİN SEÇİMİ Giriş Trump ve Cumhuriyetçi Cephe Demokratlarda Aday Kim Olacak? 2020 ABD BAŞKANLIK SEÇİMLERİ: TRUMP KOLAY TESLİM OLMAYACAK! ABD BAŞKAN ADAYI JOE BIDEN’IN FOREIGN AFFAIRS DERGİSİNDE YAYINLANAN MAKALESİ Demokrasiyi İçeride Yenilemek Orta Sınıfa Uygun Dış Politika Yeniden Masanın Başına Geçmek Yönetmeye Hazır Yorum 2020 ABD BAŞKAN ADAYLARININ TÜRKİYE’Yİ İLGİLENDİREN KRİTİK KONULARDAKİ GÖRÜŞLERİ Giriş Analiz Sonuç ABD BAŞKAN ADAYI JOE BIDEN’IN TÜRKİYE HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ Giriş Joe Biden’ın Biyografisi Joe Biden’ın Türkiye Hakkındaki Görüşleri Sonuç 2020 ABD BAŞKANLIK SEÇİMİ ÖNCESİNDEKİ İLK TELEVİZYON TARTIŞMASINDA DONALD TRUMP İLE JOE BIDEN KARŞI KARŞIYA GELDİLER Giriş Tartışmadaki Önemli Konular Genel Değerlendirme ve Sonuç EYALETLERE GÖRE 2020 ABD BAŞKANLIK SEÇİMLERİ ÖNGÖRÜLERİ ABD Seçim Sistemi Eyaletlere Göre 2020 ABD Başkanlık Seçimleri Sonuç 2020 ABD BAŞKANLIK SEÇİMLERİ: ZAFERİN ADI BİDEN Giriş Trump, Beklentilerin Üzerinde Oy Aldı Biden, Posta Yoluyla Gelen Oylarla Rahat Bir Zafere Ulaştı ABD Kongresi’ndeki Durum Seçimden Çıkarılacak Dersler Biden’ın Ajandası Seçimin Türk-Amerikan İlişkilerine Etkisi Sonuç 46. ABD BAŞKANI JOE BIDEN’IN KABİNESİ BELLİ OLDU: ANTONY BLINKEN TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNE ÇARE OLUR MU? Giriş 46. ABD Başkanı Joe Biden’ın Kabinesi Yeni ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken Antony Blinken’ın İdeolojik Eğilimleri ve Kişisel Özellikleri Antony Blinken’ın Türkiye’yi İlgilendiren Kritik Konulardaki Görüşleri Sonuç ABD’NİN TÜRKİYE’YE YÖNELİK CAATSA YAP TIRIMLARI KESİNLEŞTİ: JOE BIDEN DÖNEMİNE OLUMSUZ BAŞLANGIÇ Giriş CAATSA Yaptırımları Nedir? Türkiye Neden Yasa Kapsamında Cezalandırılmak İsteniyor? ABD ve Türkiye’nin Bu Konudaki Farklı Argümanları Yaptırım Seçenekleri Neler? Sonuç: Biden Dönemine Kötü Başlangıç CAATSA YAPTIRIMLARI GELDİ! Giriş Yaptırımların İçeriği Yaptırımlarla İlgili Bazı Tespitler Türkiye’nin Seçenekleri Sonuç ABD SENATOSU’NDAKİ SON İKİ KOLTUĞU BELİRLEYEN GEORGIA SEÇİMLERİ Giriş Georgia Seçimleri Neden Önemli? Georgia Eyaletinin Demografik Yapısı Başkan Trump’ın Tartışma Yaratan Telefonu Seçim Sonucu ABD’DE JOE BIDEN DÖNEMİNE HIZLI BAŞLANGIÇ Giriş Biden, Kararnamelerle Başkanlığa Hızlı Bir Başlangıç Yapacak Türk-Amerikan İlişkilerinde Hızlı Bir Toparlanma Kolay Gözükmüyor Sonuç ABD DIŞİŞLERİ BAKANI ANTONY BLİNKEN’IN SENATO DIŞ İLİŞKİLER KOMİTESİ’NDE YAPTIĞI KONUŞMA Giriş Antony Blinken’ın Dış Politikadaki Öncelikleri Soru-Cevap Bölümünde Senatörlerin Sorularına Blinken’ın Verdiği Cevaplar Sonuç ve Genel Değerlendirme BÖLÜM III: MÜLAKATLAR JOSHUA WALKER’LA TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNİN GÜNCEL DURUMU HAKKINDA MÜLAKAT AMERİKALI SİYASET BİLİMCİ DR. MATTHEW WEISS’LA MÜLAKAT AMERİKALI SİYASET BİLİMCİ MICHAEL WUTHRICH’LE MÜLAKAT DOÇ. DR. ŞEBNEM UDUM’LA TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNİN GELECEĞİ HAKKINDA MÜLAKAT DR. SİNA KISACIK’LA ABD’NİN ENERJİ POLİTİKALARI HAKKINDA MÜLAKAT SONSÖZ